Recensie

Terug naar alle recensies

Catechisatieschetsen bij het vragenboekje van Hellenbroek - J. de Jager

Uitg. Gebr. Koster, geb., 233 blz.
ISBN: 90-5551-355-5; prijs: € 22.50


Catechisatieschetsen

J. de Jager heeft een toelichting op het vragenboekje van ds. A. Hellenbroek geschreven. Door de eenvoudige stijl en de voorbeelden uit het dagelijks leven is het boek toegankelijk en bruikbaar voor leerkrachten in het primair en voortgezet onderwijs die delen van de geloofsleer bespreken.
We stelden naar aanleiding van de verschijning van deze uitgave aan De Jager enkele vragen:

DRS: Kunt u uw liefde voor het oude vragenboekje van Hellenbroek wat toelichten?
De Jager: 'Het doel van de catechese is in de eerste plaats de overdracht van de geloofsleer aan de doopleden van de kerk. Daarmee is aangegeven dat de geloofsleer zo getrouw mogelijk aan de volgende geslachten moet worden overgeleverd. De meest voorkomende begrippen die de voornaamste geestelijke zaken aanduiden, moeten daarbij uitgelegd worden, zodat de aankomende leden ook leren de prediking te begrijpen. Dat doet Hellenbroek.

DRS: Er zijn de laatste decennia ook nieuwe methoden voor catechisatie verschenen. Hoe kijkt u er tegen aan om deze naast of in plaats van Hellenbroek te gebruiken?
De Jager: 'Men kan andere methoden gebruiken, als daarin de voornaamste onderwerpen van de geloofsleer maar aan de orde komen. Het verschil zit meestal in de didactische aanpak.'

DRS: Tijdens de catechisatie wordt vaak nog gebruik gemaakt van de traditionele vorm van overdracht. Is het niet beter om ook andere werkvormen te hanteren?
De Jager: 'Ik kies voor de traditionele overdrachtsmethode:

  1. Op deze wijze tracht men de geloofsleer aan het hart van de catechisanten te leggen, waarbij tevens het aspect van 'hoe wordt het beleefd' aan de orde komt. Het blijkt nog altijd dat de aandacht van de catechisanten op zulke momenten optimaal is.
  2. Dit sluit niet uit dat men aan vragen die bij de catechisanten leven, ruimschoots aandacht dient te besteden. Toch dient men prioriteit te verlenen aan de vragen die verband houden met de geloofsleer.
  3. Ik twijfel er ten zeerste aan, of bij het werken met groepsdiscussies of groepsopdrachten de catechisanten voldoende basiskennis bezitten om gefundeerde antwoorden te produceren. Er blijft in zo'n werkvorm vaak te weinig tijd over voor de catecheet om op de verschillende 'meningen' die daarbij naar voren komen, goed onderbouwd in te gaan, zodat de vragen dan onvoldoende beantwoord blijven.'

DRS: Soms wordt geadviseerd om ook moderne media te gebruiken, zoals PowerPoint presentaties, korte beeldfragmenten etc. Hoe kijkt u daar tegenaan?
De Jager: 'Hoewel wij in een beeldcultuur leven, zou ik in het catechetisch onderwijs zeer voorzichtig zijn met het gebruik vande moderne media. Wel zou ik aanraden een schoolbord te gebruiken, waarop de hoofdpunten van de te behandelen stof vooraf worden opgeschreven.'

DRS: Nog een vraag. Er wordt wel gesproken over een crisis in de catechese, een luistercrisis etc.
De Jager: 'Op de scholen dreigt de zelfwerkzaamheid het luisteren te overvleugelen. Toch ben ik van mening dat onze jongeren getraind zullen moeten worden in luisteren. Catechese is ook een voorbereiding op het luisteren naar de prediking! Het vereist van de catecheet wel een gedegen voorbereiding. Vooral zal hij aandacht moeten besteden aan de vraag: hoe kan ik mijn catechisanten deze stof duidelijk uitleggen. Het goed doordenken van deze zaak is onmisbaar.'

DRS: Hartelijk dank voor deze toelichting!


Geschreven door: C. (Cees) Dubbeld / 31 januari 2006
Deze recensie is verschenen in DRS-magazine